القارِس - فا ، سرماى سخت ؛ « شَيءٌ قارسٌ » : چيز كُهنه و قديمى . قارَصَ - مُقَارَصَةً [ قرص ] ه : يكديگر را نيشگون گرفتند . القارص - فا ، - ( ح ) : نام حشره اى است مانند پشه . القارِصَة - ج قَوَارِص : مؤنث ( القارِص ) است ؛ « كَلِمَةٌ قَارِصَةٌ » : سخن درد آور و آزار دهنده . قارَضَ - مُقَارَضَةً و قِرَاضاً [ قرض ] ه : كار بد او را مُقابلهء به مثل كرد ، - ه فِى الْمَال : با او در تجارت و سرمايه ريزى مشاركت كرد . قارَعَ - قِرَاعاً و مُقَارَعَةً [ قرع ] القومُ : با يكديگر زد و خورد كردند ، با هم قُرعه كشيدند ، - القَومُ بِالرّمَاح : آن قوم با نيزه‌ها به هم حمله ور شدند ، - ه : با او شريك شد ، در قُرعه كشى بر او غلبه كرد و قُرعه به نامش افتاد . القارع - فا . القارِعَة - ج قَوارع : مؤنّث ( القَارِع ) است ، روز قيامت ، بلاى سخت ، بلاى كُشنده ؛ « قَارِعَةُ الطَّريق » : خيابان فراخ ، شاهراه . قارَفَ - مُقَارَفَةً و قِرَافاً [ قرف ] ه : به او نزديك شد ، - الذّنْبَ : نزديك بود گناه كند . قارَنَ - قِرَاناً و مُقَارَنَةً [ قرن ] ه : با او دوستى كرد و همنشين شد . القارُورَة - ج قَوارِير [ قرّ ] : ظرفى كه در آن نوشابه يا عطر و مانند آن قرار مىدهند ، ظرف خرما ، حدقهء چشم . القاري - [ قِري ] : فا ، روستائى ، دهاتى . القارِيَة - ج قَوَارٍ [ قري ] : مؤنّث ( القَارِي ) است . القازُوزَة - [ قزّ ] : شيشه‌هاى كوچك كاسه . قاسَ - - قوْساً [ قوس ] الشّيءَ على غيره و بِه : چيزى را با چيز ديگرى مقايسه نمود ، - القَوْمَ : بر آنها پيشى گرفت . قاسَ - - قَيْساً [ قيس ] الطبيبُ قَعْرَ الجراحةِ : پزشك گودى زخم را اندازه گرفت ، - الشَّيءَ بِغَيْرِه أو عَلى غَيره : چيزى را با چيزى ديگر مقايسه نمود . القاس - [ قيس ] : اندازه ؛ « بَينَهما قَاسُ رُمْحٍ » . ميان آن دو مقدار يك نيزه فاصله است . قاسَى - مُقَاسَاةً [ قسو ] الأَلَم : با درد مقاومت نمود و سختى آن را تحمّل كرد . القاسِط - ج قُسَّاط و قاسِطُون : فا ؛ رَجُلٌ قَاسِطٌ : مرد ستم كار و دور از حق . قاسَمَ - مُقاسَمَةً ه المالَ : هر يك سهم خود را از مال گرفتند ، - ه عَلَى كَذا : براى او در فُلان مورد سوگند خورد . القاسِم - فا ؛ « القاسِمُ الأكْبَر لِعَدَدٍ ما » ( ع ح ) : بزرگترين عدد قابل تقسيم بر عددى ؛ قاسِمٌ او عادُّ عددٍ صحيح ن : عدد صحيحى كه ن بر آن تقسيم شود و باقى نياورد ؛ القاسِم المُشترك بين عِدَّةِ أعداد ( ع ح ) : عددى كه بر چند عدد قابل تقسيم باشد . القاسِي - ج قُسَاة [ قسو ] : سخت و محكم . القاسِيَة - [ قسو ] : مؤنّث ( القَاسى ) است ؛ « ارضٌ قَاسِيَةٌ » : زمين خشك و باير ؛ « لَيْلَةٌ قَاسِيَةٌ » : شب بسيار تاريك . القاشِر - فا ، - مِنَ الْخَيل : اسبى كه براى مسابقهء اسب دوانى در آخر ساير اسبان باشد . القاشُور - شوم ، بد يُمن ، - مِن الخَيل : مُرادف ( القَاشِر ) است ، - مِنَ الأَعْوَام : خشكسالى ؛ « سَنَةٌ قَاشُورُ » : سالى خشك و بى بركت . القاشُورَة - من الأعوام : مُرادف ( القَاشُور ) است ؛ « سَنَّةٌ قَاشورةً » : سالى خشك و بى بركت . قاصَّ - قِصَاصاً و مُقَاصَّةً [ قصّ ] ه : حُكم قصاص بر او جارى كرد ، با مقابلهء به مثل او را مُجازات كرد . القاصّ - [ قصّ ] : فا ، قصّه گو ، سخنران ، داستان سرا . القاصِب - ج قُصَّاب : فا ، گوشت فروش ، نى زن ، رعد بلند آواز . القاصِد - ج قَوَاصِد : فا ، نزديك ، - مِنَ السَّفَر : مسافرت آسان ؛ « القَاصِدُ الرَّسُوليّ » : سفير كليساى روم ، ج قُصّاد : اسقُفى كه به نمايندگى پاپ به كليسا فرستاده مىشود ؛ « طَرِيقٌ قَاصِدٌ » : راه هموار . القاصِدَة - ج قَوَاصِد : مؤنّث القاصد است ؛ « بَيْنَنا وَبَيْنَ الْمَاءِ لَيْلَةٌ قَاصِدَةٌ » : ميان ما و آب يكشب فاصله است . القاصِر - فا ، - عِنْدَ الْفُقَهاءِ : آنكه تصرفات شرعى خود را نتواند انجام دهد ؛ « كلأُ قاصِرٌ » : گياهى كه فاصلهء آن تا آب به اندازهء زوزهء سگ باشد . القاصِف - فا ؛ « رِيحٌ قَاصِفٌ » : باد بسيار سخت ؛ « رَعْدٌ قاصِفٌ » : تُندر بلند آواز . القاصِفَة - مؤنّث القَاصِف است ؛ « رِيحٌ قاصِفَةٌ » : باد بسيار سخت . القاصِل - قطع كننده ؛ « سَيفٌ قاصِلٌ » : شمشير بُرَّنده . القاصُوصَة - [ قصّ ] : سبد چوبى بزرگ كه داراى دو دسته باشد . اين كلمه در زبان متداول رايج است . القاصِي - ج قاصُون و أَقْصاء [ قصو ] : فا ، دور ؛ « القَاصِي و الدَّانِي » : دور و نزديك . قاض - - قَوْضاً [ قوض ] البناءَ : ساختمان را خراب كرد . قاضَ - قَيْضاً [ قيض ] الشىءَ : آن چيز را دو نيم كرد ؛ الشَّىءُ : آن چيز شكافته شد ، - تِ السِّنُّ : دندان لق شد ، - الشَّيءَ بِالشَّيءِ : چيزى را با چيزى همسان ساخت ، - الشَّيْءَ مِنَ الشَّيْءِ : آن چيز را با چيزى ديگر عوض كرد . قاضَى - مُقَاضَاةً [ قضي ] فلاناً إلى الحاكم : از او نزد قاضى شكايت كرد ، - ه على مالٍ : با او بر سرِ مال مصالحه كرد . القاضِب - ج قَواضِب من السيوف : شمشير تيز و برنده . القاضِبَة - مؤنّث ( الْقَاضِب ) است . قاضَمَ - مُقَاضَمَةً [ قضم ] : چيزى را كم كم و بتدريج خريد يا فروخت . القاضِي - ج قُضَاة [ قضي ] : فا ، حاكم شرع ؛ « قاضِى القُضَاةِ » : رئيس حاكمان شرع ، و نيز به معناى كشنده مىآيد ؛ « سَمٌّ قاضٍ » : زهر كشنده . القاضِيَة - [ - قضي ] : مؤنث ( القَاضِى ) است ، مرگ . القاطِب - آنكه چهره خود را تُرش كند و